چقدر کودک کار در ایران داریم؟ بررسی آمار کودکان کار در ایران

در عصر حاضر یکی از دغدغه های که برای نهادهای مردمی، بهزیستی و این دست از موارد وجود دارد آمار کودکان کار در ایران است. با دانستن تعداد کودکان کار در ایران نهادهای مردمی، سازمان بهزیستی و دیگر موارد می توانند تدابیری برای مدیریت این کودکان و تامین مایحتاج آن ها بیندیشند.

براساس گزارش خبرگزاری مهر و جوان آنلاین، تعداد کودکان کار در ایران بین ۲۵۰ هزار تا یک میلیون نفر برآورد می شود. تخمین ها نشان می دهد بخش قابل توجهی از این کودکان در کلان شهرها حضور دارند.

با این حال، آمار دقیق و رسمی از “آمار کودکان کار در ایران” در دسترس نیست که یکی از دلایل آن افزایش موج مهاجرت اتباع افغانستان به ایران عنوان شده است.

دسته بندیآمار و توضیحات
تعداد کودکان کار در ایرانبین ۲۵۰ هزار تا ۱ میلیون نفر (برآورد غیررسمی)
ملیتحدود ۴۰% افغانستانی و مابقی ایرانی
میانگین سنی۶۰% بین ۱۰ الی ۱۴ سال
جنسیت۹۲% (بر طبق آمار سال ۱۳۹۱) پسر- در میان افغانستانی ها ۸۰% پسر و در میان کولی ها ۶۰% دختر
وضعیت خانواده و سرپرستی۷۳% با پدر و مادر
۲۱% با مادر
۳% با پدر
۴% بدون والدین
وضعیت تحصیل۷۸% مشغول به تحصیل

همکاری با خیریه ابوطالب

جهت آشنایی با خدمات خیریه ابوطالب و نحوه کمک ها، می توانید با ما در ارتباط باشید.

کودک کار کیست؟

به کودکانی که به دلیل بد سرپرستی و بی سرپرستی و یا فقر مالی مجبور به کار، آن هم خیلی زودتر از همسن و سال های خود می شوند کودکان کار گفته می شود. بخش مهمی از کودکان کار ایرانی و اتباع مهاجر برای تامین معاش خانواده هایشان به انجام کارهای سخت و طاقت فرسا روی می آورند.

در واقع کودکان کار تنها به کودکی گفته نمی شود که در خیابان دیده می شود؛ بسیاری از این کودکان در کارگاه های غیر رسمی، مشاغل خانگی، زباله گردی یا مشاغل پنهان فعالیت می کنند. این کودکان معمولا فرصت تجربه دوران کودکی، تحصیل و بازی و رشد را از دست می دهند و مجبورند مسئولیت هایی فراتر از سن خود را بر دوش بکشند.

در چنین شرایطی، نقش نهادهای حمایتی و مشارکت مردم بسیار مهم می شود، زیرا بسیاری از این کودکان علاوه بر کار، با فقدان پشتیبانی خانوادگی نیز روبرو هستند و نیازمند حمایت از کودکان بی سرپرست به شکلی درست است.

کودک کار چیست

چرا خیریه ابوطالب؟

موسسه خیریه ابوطالب فعالیت خود را با تمرکز بر آموزش، تربیت و مهارت آموزی کودکان آغاز کرده است. هدف این مجموعه فراهم کردن بستری برای رشد، یادگیری و بازگشت کودکان به مسیر درست زندگی است. اگر شما نیز می خواهید در این مسیر گام بردارید همراه ما باشید.

در کنار تلاش های گسترده این موسسه، مشارکت مردم نقش بسیار مهمی در ادامه مسیر دارد؛ شما می توانید با کمک مالی به کودکان کار سهمی در ساخت آینده ای روشن تر برای این کودکان داشته باشید.

چرا خیریه ابوطالب؟
حالا که بیشتر با کودکان کار آشنا شدید، اگر می خواهید با کمک های خود لبخندی به آن ها هدیه دهید، کلیک کنید!

بررسی ویژگی های جمعیت شناختی کودکان کار

در این بخش به بررسی مواردی مثل ملیت، جنسیت، سن، وضعیت خانواده، تحصیلات و دیگر شاخص های جمعیت شناختی در میان کودکان کار می پردازیم. شناخت این ویژگی ها به ما کمک می کند تا تصویر دقیق تری از وضعیت این کودکان داشته باشیم و برنامه ریزی حمایتی و آموزشی را هدفمند اجرا کنیم. در ادامه، هر یک از این ویژگی ها را به صورت کامل بررسی می کنیم.

 

بررسی ویژگی های جمعیت شناختی کودکان کار

ملیت

حدود ۴۰ درصد از کودکان کار در ایران، اتباع افغانستانی هستند که این نسبت در تهران به حدود ۶۶ درصد می رسد. از نظر داشتن مدارک شناسایی و هویتی نیز حدود دو سوم از کودکان افغانستانی اعلام کرده اند که دارای مدارک هویتی مانند کارت ملی، شناسنامه یا گذرنامه بوده و مابقی از آن بی بهره اند.

در میان کودکان کار ایرانی، بیشترین جمعیت مربوط به قوم فارس است، سپس بلوچ ها و پس از آن کولی ها قرار دارند.

اگر بخواهیم مناطق زندگی این گروه را توضیح دهیم، کولی ها بیشتر در شهرهای شمال و شمال شرق کشور زندگی می کنند و در میان مردم به نام غربی ها شناخته می شوند. همچنین، گروهی از کودکان مهاجر بلوچ پاکستانی نیز در حاشیه شهرها مشغول کار و زندگی هستند.

مطالعات میدانی نشان داده است که کودکان کار بلوچ پاکستانی در مقایسه با افغانستانی ها، مدارک هویتی و مجوزهای اقامت کمتری دارند و بسیاری از آنان فاقد مدارک رسمی اقامت یا هویت هستند.

این آمار تنها بخشی از کوچک از واقعیت است که نشان می دهد وضعیت کودکان کار در ایران تا چه اندازه پیچیده و چند لایه است.

ملیت

سن

بر اساس ارزیابی های انجام شده از سوی ارزیابان سازمان بهزیستی حدود ۶۰ درصد از کودکان کار بین ۱۰ تا ۱۴ و بقیه آن ها ۱۵ تا ۱۸ ساله بودند. این آمار نشان می دهد که در سال های اخیر میانگین سنی کودکان کار کاهش یافته و “تعداد کودکان کار در ایران” که زیر ۱۰ سال سن دارند افزایش پیدا کرده است.

سن

جنسیت

بر اساس آمار سازمان بهزیستی در سال 1391، حدود ۹۲ درصد از کودکان کار خیابانی پسر بوده اند. در میان کودکان افغانستانی، ۸۰ درصد پسر و در میان کودکان کار ایرانی ۶۵ درصد پسر هستند.

اما این آمار برای کودکان کولی متفاوت بوده و حدود ۶۰ درصد از کودکان کار آن ها را دخترانشان تشکیل می دهند.

بر اساس گزارش بهزیستی در سال 1400، خانواده ها معمولا پس از دوران بلوغ، کمتر به دختران اجازه حضور در خیابان ها یا مشاغل سخت را می دهند. در نتیجه، دختران بیشتر در خانه مشغول به کار می شوند.

دلایل اصلی این موضوع از نگاه کارشناسان عبارت است از:

  1. نگرانی خانواده ها از مزاحمت، تهدید یا تعرض به دختران کم سن
  2. آماده سازی دختران برای ازدواج پس از بلوغ
جنسیت

خانواده و وضعیت سرپرستی

بر خلاف تصورات عمومی درباره وضعیت کودکان کار در ایران، الزاما آن ها بی خانمان و یا کارتن خواب نیستند. بر اساس آمارها ۷۳ درصد این کودکان با پدرو مادر خود زندگی می کنند، ۲۱ درصد با مادر و ۳ درصد دیگر با پدر. از بین همه آن ها تنها ۴ درصد از این کودکان هستند که با هیچکدام زندگی نمی کنند.

یافته ها حاکی از آن هستند که با افزایش سن و بعد از ۱۵ سالگی، کودکان کار ترجیح می دهند با دوستان خود زندگی کنند  و از خانواده دور می شوند.

خانواده و وضعیت سرپرستی

تحصیلات

معاون سلامت اجتماعی و سازمان بهزیستی  در رابطه با آمار واقعی کودکان کار در ایران اعلام کرده که ۱۵ درصد از کودکان کار ما زباله گرد هستند، ۵۳ درصد به کارهای خیابانی جدای از زباله گردی مشغولند و ۳۵ درصد دیگر به مشاغل دیگر. دلیل قریب به اتفاق کار کردن این کودکان کار و اعتیاد خانواده ها بوده است.

در زمینه تحصیل این کودکان، ۷۸ درصد آنها در کنار کار در خیابان به تحصیل نیز مشغول هستند؛ ولی ۲۲ درصد باقی مانده از تحصیل بازمانده اند.

موسوی چلک در رابطه با خدمات سازمان بهزیستی در خلال سال گذشته گفت:

  • ۳۶۲۸ کودک توسط سازمان بهزیستی در مدارس ثبت نام شده و هزینه ثبت نام ۲۵۲۸ نفر آن ها نیز پرداخت شده است.
  • چیزی حدود ۵ هزار کودک در دوره های فنی شرکت کرده اند و مواردی از قبیل سبد کالا و وعده غذایی گرم نیز به کودکان کار داده شده است.
  • بیش از ۴۳۰۰۰ نفر نیز از خدمات مشاوره روانشناسی استفاده و دوره های فراوانی (۱۳ هزار و ۲۵۶) برای مهارت های زندگی برای آنها برگزار شده است.
تحصیلات

عوامل اثر گذار بر آمار کودکان کار در ایران

آمار کودکان کار تنها یک عدد نیست؛ پشت آمار کودکان کار در ایران مشکلات جدی پنهان شده است. کودکان کار به دلیل شرایط سخت زندگی و کار با مشکلات متعددی مواجه می شوند که بر جنبه های مختلف زندگی آنها اثرگذار است. برخی از مهم ترین مشکلات کودکان کار عبارت است از:

  • مشکلات جسمی به دلیل شرایط کاری سخت و خطرناک و سوء تغذیه
  • مشکلات اجتماعی به دلیل منزوی و دور شدن از اجتماع و نداشتن فرصت تحصیل
  • مشکلات روحی روانی از قبیل استرس و اضطراب فراوان به دلیل سختی کار، برخورد نامناسب کارفرما و غیره

همه این موارد و خیلی چیزهای دیگر روی آمار کودکان کار در ایران اثرگذار است و می توان با برطرف کردن آن، تعداد آن ها را کم کرد. در صورتی که مایل به کمک مالی به کودکان بی سرپرست هستید، خیریه ابوطالب گزینه ای قابل اعتماد برای کمک به این کودکان است.

عوامل اثر گذار بر آمار کودکان کار در ایران

نحوه برخورد و کمک کردن به کودکان کار

رفتار درست و در عین حال کمک صحیح و انسانی به کودکان کار ایرانی و اتباع نیازمند درک بالای زندگی آنهاست. در برخورد با این کودکان بایستی موارد زیر را در نظر گرفت:

  1. از داشتن رفتار ترحم آمیز با کودکان خودداری کنید.
  2. به حریم شخصی آن ها احترام بگذارید.
  3. از برخوردهای خشونت آمیز (چه کلامی چه فیزیکی) خودداری کنید.
  4. در ایجاد فرصت های آموزشی حمایت کنید.
  5. به سازمان های مردم نهادی که به کودکان کار کمک می کنند، یاری برسانید.

برای کمک به این کودکان تنها نیاز به پرداخت های مالی نیست شما میتوانید از روش های دیگری مثل حمایت های عاطفی، پشتیبانی تحصیلی و غیره نیز به حمایت از کودکان بی سرپرست بپردازید.

در پایان توجه به چالش های مرتبط به کودکان کار می تواند به درک عمیق تر این مسئله و ضرورت حمایت از این گروه آسیب پذیر کمک کند.

نحوه برخورد و کمک کردن به کودکان کار
سوالات متداول شما
آمار واقعی کودکان کار در ایران چقدر است؟

بر اساس گزارش ها، تعداد کودکان کار در ایران بین ۲۵۰ هزار تا یک میلیون نفر برآورد می شود. این آمار به دلیل افزایش مهاجران و نبود داده های دقیق قابل تغییر است.

میانگین سنی کودکان کار چقدر است؟

حدود ۶۰ درصد از کودکان کار بین ۱۰ تا ۱۴ سال سن دارند، اما گزارش های نشان می دهد تعداد کودکان کار زیر ۱۰ سال نیز در حال افزایش است.

دلایل اصلی تبدیل کودکان به کودک کار چیست؟

مواردی از قبیل فقر، اعتیاد والدین، نبود حمایت های اجتماعی و نداشتن مدرک اقامت از دلایل تبدیل کودک به کودک کار است.

سوالات متداول شما
09334108123